fa برنامه ارتقای پایبندی به مصرف دارو در بیماران همودیالیز: کاربرد الگوی قابلیت، فرصت و انگیزش-رفتار اورولوژی ترمیمی Reconstructive urology پژوهشي Research <div class="rounded" style="background: rgb(255, 218, 224); border: 1px solid rgb(250, 115, 115); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#fe2e9a"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.1pt">سابقه و هدف:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="AR-SA">روند رو به افزایش بروز بیماری‌ مزمن کلیوی در سرتاسر جهان ضرورت توجه و کنش مناسب‌تر برای بهبود و ارتقای پیامدهای درمانی و کیفیت زندگی بیماران را بیش از پیش نمایان می‌کند. این مطالعه با هدف بررسی کارآمدی برنامه ارتقای پایبندی به مصرف دارو در میان بیماران همودیالیز با بهره‌گیری از الگوی قابلیت، فرصت و انگیزش-رفتار انجام شد.</span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#fe2e9a"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.15pt">مواد و روش‌‌ها:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="AR-SA">مطالعه حاضر یک پژوهش مداخله‌ای نیمه‌تجربی روی 140 بیمار مزمن کلیوی مراجعه‌کننده به بخش دیالیز بیمارستان امام رضا (ع) شهر کرمانشاه در سال 1400 بود. شرکت‌کنندگان به دو گروه 70 نفره مداخله و کنترل تقسیم شدند. توسعه برنامه با انجام نیازسنجی </span><span lang="AR-SA">مبتنی بر الگوی </span><span dir="LTR">COM-B</span><span lang="AR-SA"> و ارزشیابی آن در دو مرحله، قبل و سه ماه بعد از پیاده‌سازی انجام شد. داده‌ها بر اساس پرسش‌نامه مبتنی بر الگوی </span><span dir="LTR">COM-B</span><span lang="AR-SA"> در دو مرحله جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزار </span><span dir="LTR">SPSS</span> نسخه 16 تجزیه‌وتحلیل شدند.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#fe2e9a"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.15pt">یافته‌ها:</span></span></span></span></span></b><b>&nbsp;</b><span lang="AR-SA">بعد از پیاده‌سازی برنامه، اجزای قابلیت و رفتار پایبندی به مصرف منظم دارو به شکل معناداری در گروه مداخله میانگین رتبه بیشتر داشت. اندازه اثر مداخله در هریک از اجزای قابلیت، فرصت، انگیزش و رفتار پایبندی به مصرف منظم دارو به ترتیب 0.69، 0.19، 0.23 و 0.43 محاسبه شد.</span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#fe2e9a"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.15pt">نتیجه‌گیری:</span></span></span></span></span></b><b>&nbsp;</b><span lang="AR-SA">با توجه به اندازه اثرهای محاسبه‌شده در هریک از اجزا خصوصاً رفتار، به نظر می‌رسد برنامه توسعه‌یافته مبتنی بر الگوی </span><span dir="LTR">COM-B</span><span lang="AR-SA"> کارآمدی لازم را داشته باشد. از طرفی دیگر، الگوی بررسی‌شده کاربرد مناسبی در توسعه برنامه‌ ارتقای پایبندی به مصرف منظم دارو داشته است.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div class="rounded" style="background: rgb(255, 218, 224); border: 1px solid rgb(250, 115, 115); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#fe2e9a"><span style="letter-spacing:.15pt">Background and Objective:</span></span></b> The increasing incidence of chronic kidney disease around the world highlights the need for more attention and appropriate actions to enhance therapeutic outcomes and improve patients&rsquo; quality of life. This study aimed to evaluate the efficacy of a program to promote medication adherence among hemodialysis patients using the Capability, Opportunity, and Motivation-Behavior (COM-B) model.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#fe2e9a">Materials and Methods:</span></b> The present study was a quasi-experimental interventional study conducted on 140 chronic kidney patients referred to the Dialysis ward of Imam Reza Hospital (Kermanshah, Iran) divided into two groups of 70 patients as intervention and control during 2021. The program was developed by conducting a needs assessment based on the COM-B model and evaluating it in two stages, before and three months after the implementation. Data were collected by a questionnaire based on the COM-B model and analyzed using the SPSS software (version 16).</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#fe2e9a"><span style="letter-spacing:.15pt">Results:</span></span></b> After the implementation of the program, the components of capability and medication adherence behavior had a significantly higher average rank in the intervention group. The effect sizes of the intervention components, including capability, opportunity, motivation, and medication adherence behavior, were calculated to be 0.69, 0.19, 0.23, and 0.43, respectively.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:black"><b><span style="color:#fe2e9a"><span style="letter-spacing:.1pt">Conclusion:</span></span></b> Considering the effect sizes of each component, especially behavior, it seems that the developed program based on the COM-B model has enough efficiency and that the employed model is effective for developing programs to promote medication adherence.</span></span></span></span><br> &nbsp;</div> آموزش بیمار؛ ارتقای سلامت؛ تغییر رفتار سلامت؛ نظریه‌محور Health Behavior Change, Health Promotion, Patient Education, Theory-Based 33 41 http://urology.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-918-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Mirzaei-Alavijeh مهدی میرزایی علویجه mehdimirzaiea@yahoo.com 10031947532846002890 10031947532846002890 No Social Development and Health Promotion Research Center, Health Institute, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Behrooz Hamzeh بهروز حمزه behrooz_hamzeh@yahoo.com 10031947532846002891 10031947532846002891 No Research Center for Environmental Determinants of Health, Health Institute, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات عوامل محیطی مؤثر بر سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Hamidreza Omrani حمیدرضا عمرانی health_fj@yahoo.com 10031947532846002892 10031947532846002892 No Department of Internal Medicine, School of Medicine, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran گروه بیماری‌های داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Sharareh Esmailli شراره اسمعیلی sharareh_esmailli@yahoo.com 10031947532846002893 10031947532846002893 No Department of Health Education and Promotion, School of Health, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Farzad Jalilian فرزاد جلیلیان f_jalilian@yahoo.com 10031947532846002894 10031947532846002894 Yes Social Development and Health Promotion Research Center, Health Institute, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران